Жизнь, закаленная в огне войны (к 130-летию Усмана Бакирова)
https://doi.org/10.26907/2311-2042-2026-26-1-177-183
Аннотация
Бакир (Бакиров) Усман Фатхуллович (1896–1982) писатель, заслуженный работник культуры ТАССР (1966). Выпускник Казанского земельностроительного техникума, рабфака Восточного педагогического института, факультета литературы и искусства Московского университета (1930–1931), Казанского педагогического института (1940). В 1929–1937 гг. – ответственный редактор журнала «Магариф», в 1940–1942 гг. – ответственный редактор сектора учебнопедагогической литературы Татгосиздата. Участник Великой Отечественной войны. В 1945– 1956 г. – завотделом учебно-педагогической литературы Татарского книжного издательства.
Автор сборников пьес, повестей и рассказов для детей.
Умер в Казани 12 марта 1982 г.
Об авторах
Ф. Г. КамальтдиноваРоссия
Камальтдинова Фарида Галлямовна – научный сотрудник
Казань
И. И. Киямов
Россия
Киямов Ихтыяр Ильдарович – студент Высшей школы национальной культуры и образования им. Г. Тукая
Казань
Список литературы
1. Сабиров С. Язучы Госман Бакировка 80 яшь // Ялкын. 1976. №3. 7 б.
2. Шәрифуллин Ф. Укытучы, журналист, язучы // Мәгариф. 1966. №3. Б. 61.
3. Хәкимов С. Госман абыйны искә алганда // Шәһри Казан. 1996. 13 март.
4. Әгъләм М. Безнең балачакның олпат әдибе // Мәдәни җомга. 1996. 15 март.
5. Маннапов Ш. Ул ике гасырны тоташтыра // Казан утлары. 1996. №3. 185–186 б.
6. Госман Бакиров // Әдипләребез : 2 т. – 1 т. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2009. С. 150–151 б.
7. Госман Бакировны тууына 125 ел тулды // Арча яңалыклары // URL: https://arskmedia.ru/news/rayon-yaalyklary/gosman-bakirovny-tuuyna-125-eltuldy (мөрәҗәгать итү вакыты 02.01.2026)
8. Бакиров Г. Сиртмәле кое: [Хикәяләр]. Казан: Татгосиздат, 1949. 60 б. ,
9. Шамова Ә. Сезнең язмыш сугыш уты белән үрелгән: Госман Бакир (1896–1982) // Казан утлары. 2015. №2. Б. 162–173.
10. Җамалетдинова Г.Ф., Мотыйгуллина Ә.Р. Татар балалар матбугаты тарихыннан // Tatariсa. 2024. № 1 (24). Б. 109–118. DOI: 10.26907/2311-2042-2024-22-1-100-118
11. ГА РТ ф.П-15, оп.4, д.1053, л.100, 105 105 об. Протокол об утверждении старшим редактором Татгосиздата Бакирова У. Ф., справка представляемая на утверждении ОК ВКП(б)
12. ГА РТ Дело преподавателя математики Татарского коммунистического университета Бакирова У.Ф.
13. Бакир Г. Беренче җиңү: пьеса 3 пәрдәдә, 4 күренештә. Казан: Татар. дәүләт нәшр., 1928. 32 б.
14. Бакир Г. Яшәсен яшьләр: балалар өчен пьеса. 5 пәрдәдә. Казан: Татгосиздат, 1934. 37 б.
15. Bakirov G. Beznen Raport. Kazan: Tatgosizdat, 1936. 52 b.
16. Бакир Г. Сафа балалары: балалар өчен 4 пәрдәлек сәхнә әсәре. Казан: Татгосиздат, 1935. 39 б.
17. Bakirov G. Uraq өste : balalar өcen xikәjәlәr çiьntьğь Qazan: Tatizdat, 1930. 39 b.
18. Яшь патриотлар. Казан: Татгосиздат, 1943. 119 б.
19. Бакиров Г. Сугышчы көндәлеге // Совет әдәбияты. 1945. No 12. 21–37 б
20. ГА РТ ф.П-8250, оп.6, д.1 Фронтовые дневники Усмана Бакирова на татарском языке (на арабской графики, 18.11.1942 – 25.06.1945)
21. Җиңү юлы: 1 нче Украина фронтында татар сугышчылары / [төз.: Р. Ишморатов һ. б.; җав. ред. С. Файзуллин]. Казан: Татгосиздат, 1946.
22. Бакир Г. Сугышчы көндәлегеннән. Казан: Татгосиздат, 1949. 108 б.
23. «Я очень рад, что тоже участвую в Отечественной войне советского народа...» // Гасырлар авазы – Эхо веков. 2000. Вып. 1/2. C. 47–52.
24. Хабутдинов А.Ю., Хабутдинова М.М. Военные дневники татарских писателей: путь к читателю сквозь рамки цензуры. // Филология и культура. Philology and Culture. 2025. №2. С. 204-211. https://doi.org/10.26907/2782-4756-2025-80-2-204-211
25. ГА РТ ф.П-8250, оп.6, д.3 Удостоверение заведующей редакцией учебно-педагогической литературы Таткнигоиздата и членский билет члена Союза писателей СССР Усмана Бакирова за 1956 год.
26. Бакир Г. Сиртмәле кое. Казан:Татгосиздат, 1949. 60 б.
27. Бакир Г. Партизан малай. Казан: Таткнигоиздат, 1953. 130 б. 28. Бакир Г. Классташлар. Казан: Таткнигоиздат, 1955. 98 б.
28. Әхмәт А. Госман Бакир – язучы һәм редактор // Казан утлары. 1956. №5.
29. Бакир Г. Укытучым: хикәяләр. Казан: Татар. кит. нәшр., 1964. 60 б.
30. Бакир Г. Утлы тегермән: хикәяләр. Казан: Татар. кит. нәшр., 1966. 80 б.
31. Бакир Г. Бормалы юллар: повесть. Казан: Татар. кит. нәшр., 1982. 224 б.
32. Бакир Г. Мыеклы бикә: хикәя. Казан: Таткнигоиздат, 1955. 20 б.
33. Бакир Г. Кадерле бүләк: хикәяләр. Казан: Татар. кит. нәшр., 1968. 26 б.
Рецензия
Для цитирования:
Камальтдинова Ф.Г., Киямов И.И. Жизнь, закаленная в огне войны (к 130-летию Усмана Бакирова). Tatarica. 2026;26(1):177-183. https://doi.org/10.26907/2311-2042-2026-26-1-177-183
For citation:
Kamaltdinova F.G., Kiyamov I.I. A life forged in the flames of war (on the 130th anniversary of Gosman Bakirov). Tatarica. 2026;26(1):177-183. https://doi.org/10.26907/2311-2042-2026-26-1-177-183
JATS XML












