История студенческого театра «Мизгел» («Мгновение»)

Статья посвящается вопросам становления и развития студенческого театра «Мизгел», созданного в 1996 г. в Казанском государственном педагогическом университете по инициативе ректора Р. А. Юсупова. Цель статьи – выявить роль театральной педагогики в развитии творческих способностей студентов, будущих педагогов татарского языка и литературы. В ходе исследования систематизированы сведения о репертуаре «Мизгел», проанализированы принципы работы режиссеров М. А. Заббарова, Ф. Х. Габдрахмановой (Хасановой), Л. Х. Шаяхметовой, И. И. Хафизова. Информация о репертуаре студенческого театра сформирована на основе анализа рецензий, отчетов, объявлений, опубликованных СМИ, а также с помощью метода свободного интервью с режиссерами и артистами студенческого театра.

1. Юсупов Р. Из истории Казанского педагогического университета // BezFormata. 21.05. 2020. // URL: https://kazan.bezformata.com/listnews/kazanskogo-pedagogicheskogo/84182648/?ysclid= mm2y5xivfy488005398 (дата обращения 21.09.2025)

2. «Мизгел» премьера белән сөендерә // Шәһри Казан. 2012. 20 ноябрь.

3. Марсель Җаббаров: мин театрсыз яши алмыйм // Әтнә таңы. 2017. 17 март.

4. Гаффаров Р. Һәр образ – ачыш // Татарстан яшьләре. 1980. 18 октябрь.

5. Cәлимова Г. Көтеп алынган премьера: «Үзебез сайлаган язмыш». 17.04.2014. // URL: https://tatar-congress.org/yanalyklar/kotep-alynganpremera-yzebez-saylagan-yazmysh/?ysclid=mm8ody9znm804062998 (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

6. Фрагменты из спектакля «Үзебез сайлаган язмыш» // Студенческий театр «Мизгел» / «Мгновение» // URL: https://kpfu.ru/fragmenty-iz-spektaklya1198zebez-sajlagan-334688.html (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

7. Cтуденты ТГГПУ представили вниманию зрителей спектакль «Кырларым-тугайларым» 05.11.2010. // URL: https://www.info-islam.ru/publ/novosti/tatarstanstudenty_tggpu_predstavili_vnimaniju_zritelej_spektakl_kyrlarym_tugajlarym/2-1-0-8199?ysclid=mm8ol548q72881353 (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

8. Фрагменты из спектакля «Ай булмаса, йолдыз бар» // Студенческий театр «Мизгел» / «Мгновение» // URL: https://kpfu.ru/fragmenty-iz-spektaklyaaj-bulmasa-jojldyz-bar.html (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

9. Мизгел премьера әзерли // Яшьлек тавышы. № 3 (48). Март. 2011.

10. Фрагменты из спектакля «Саташу» // Студенческий театр «Мизгел» / «Мгновение» // URL: https://kpfu.ru/fragmenty-iz-spektaklya-satashunavazhdenie-334687.html (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

11. Фрагменты из спектакля «Беренче мәхәббәт» // Студенческий театр «Мизгел» / «Мгновение» // URL: https://kpfu.ru/philology-culture/struktura-instituta/molodezhnyj-teatr-39mizgel39/videogalereya (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

12. Фрагменты из спектакля «Кыр казлары артыннан» // URL: https://kpfu.ru/fragmenty-izspektaklya-kyr-kazlary-artynnan.html (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

13. Фрагменты из спектакля «Сагышларым, гомер агышларым» // URL: https://kpfu.ru/fragmentyiz-spektaklya-sagyshlarym-gomer-334686.html (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

14. Cадыйкова Г. Ун яшьлек «Мизгел» // Мәдәни җомга. 2007. 19 гыйнвар.

15. Хисаметдинова Г. Без җирне җылытыр өчен яралган // Ватаным Татарстан. 2009. 13 март.

16. Җәлилова Г. Озын гомер сиңа, Мизгел // Илһамият. 2006. 23 июнь.

17. Гайнуллина Г.Р. Произведения Амирхана Еники на татарской сцене // Tatarica. 2023. 20(1). С. 126-147. https://doi.org/10.26907/2311-2042-2023-20-1-126-147

18. Марсель Җаббар: кадерле мизгелләр... Казань: Изд-во «Отечество», 2017. 133 б.

19. КФУның «Мизгел» яшьләр театры иратларны да еллатты // URL: https://matbugat.ru/news/?id=18809&ysclid=mm8pjik9 ab42718768 (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

20. Фрагменты из спектакля «Ул кайтты» // Студенческий театр «Мизгел» / «Мгновение» // URL: https://kpfu.ru/philology-culture/strukturainstituta/molodezhnyj-teatr-39mizgel39/videogalereya (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

21. Фазлыева Г. Еллар кайтавазы // Яшлек тавышы. № 8–9 (37–38). Июнь. 2010 ел.

22. Фрагменты из спектакля «The first theatre» // Студенческий театр «Мизгел» / «Мгновение» // URL: https://kpfu.ru/philology-culture/strukturainstituta/molodezhnyj-teatr-39mizgel39/videogalereya (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

23. Иванова К. Театр «Мизгел» КФУ представит «Асю» на международном фестивале «ТургеневFEST» в БДТ // Без формата. 12.11.2028 // URL: https://kazan.bezformata.com/listnews/teatrmizgel-kfu-predstavit/70870999/?ysclid=mmubyq02sq 811441008 (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

24. Казанские студенты представят «Асю» на фестивале «ТургеневFEST» в Санкт-Петербурге // Татар-информ. 12.11.2018. // URL: https://www.tatarinform.ru/news/kazanskie-studenty-predstavyat-asyuna-festivale-turgenevfest-v-sankt-peterburge?ysclid=mmuc7binmb712184682 (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

25. Разумова М. TurgenevFest и другие культурные проекты к 200-летию писателя // Ведомости. 09.11.2018. // URL: https://www.vedomosti.ru/partner/articles/2018/11/09/785851-turgenevfest (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

26. Фестиваль «Северный Венец» подарит ульяновцам выступление лучших студенческих театров // 14.10.2019 // URL: https://media73.ru/2019/festival-severnyy-venets-podarit-ulyanovtsamvystuplenie-luchshikh-studencheskikh-teatrov (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

27. Фрагменты из спектакля «Рәшә» // Студенческий театр «Мизгел» / «Мгновение» // URL: https://kpfu.ru/fragmenty-iz-spektaklya39r1241sh124139-416874.html (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

28. Билалова К. Филология институты студентларының «Мизгел» театры «Әниләр һәм бәбиләр» спектаклен куйды // Интертат. 29.03.2023. // URL: https://tatar-inform.tatar/news/filologiyainstituty-studentlarynyn-mizgel-teatry-anilar-hambabilar-spektaklen-kuidy-5868946?ysclid=mm8tvfll92695358164 (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

29. Билалова К. «Мизгел» театры «Сүнгән йолдызлар»ны куйды: «Башта яндырабыз, аннан соң сүндерәбез» // URL: ttps://intertat.tatar/news/mizgelteatry-sungan-ioldyzlarny-kuidy-basta-yandyrabyzannan-son-sunderabez5859380?ysclid=mm8snn137j972759163 (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

30. Садретдинов Р. «Сүнгән йолдызлар»ны кабызган йолдызлар. 25.05.2023. // URL: https://tatarcongress.org/yanalyklar/syngen-yoldyzlar-kabyzganyoldyzlar/?ysclid=mm8szjwgnw437945508 (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

31. Мөхәммәтова Р. «Җир уллары» фаҗигасе: Такташның иң шифрланган әсәре студентлар укылышында // URL: https://intertat.tatar/news/irullary-faigase-taktasnyn-in-sifrlangan-asare-studentlarukylysynda-5866190?ysclid=mm8sm7fzi4635115814 (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

32. Хәбетдинова М. М. Җир уллары тынмас аһәне // Сәхнә. 2024. №5. Б. 37–39

33. Хәбетдинова М. Үткәне юкның – киләчәге юк: КФУның «Мизгел» студентлар театры куйган «Без – 41 нче ел балалары» спектакле турында // URL: https://sahne.ru/news/xeberler/utkane-iuknynkilacage-iuk-kfunyn-mizgel-studentlar-teatry-kuiganbez-41-nce-el-balalary-spektakle-t?ysclid=mm2u21q727214301933 (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

34. Мөбәрәкшина З. КФУның «Мизгел» театры «Биктә» дип исемләнгән психологик драма тәкъдим итте // URL: https://tatar-inform.tatar/news/kfunymizgel-teatry-bikt-dip-iseml-ng-n-psihologik-drama-t-kdim-itte-5791461?ysclid=mm8u4elj1226404122 (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

35. Спектакль «Биктә» // URL: https://vk.com/video-211592796_456239021 (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

36. Ягудина Р. Молодежный театр «Мизгел» представил долгожданный спектакль «Биктә» // URL: https://kpfu.ru/philology-culture/molodezhnyjteatr-39mizgel39-predstavil-397166.html (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

37. «Мизгел» яшьләр театры «Биктә» дип исемләнгән психологик драма куйды // 11.12.2020 // URL: https://tatar-congress.org/yanalyklar/mizgelyashler-teatry-bikte-dip-isemlengen-psihologik-dramakuydy/ (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

38. «Мизгел» театры «Сүнгән йолдызлар»ны куйды: «Башта яндырабыз, аннан соң сүндерәбез» // 23.05.2023 // URL: https://intertat.tatar/news/mizgelteatry-sungan-ioldyzlarny-kuidy-basta-yandyrabyz-annan-son-sunderabez-5859380 (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

39. «Калеб» яңа буын яшьләре театр тудыру халәтен үзләрендә сынап карады // 13 май, 2018 ел // URL: https://tatar-inform.tatar/news/kaleb-ya-a-buynyashl-re-teatr-tudyru-hal-ten-zl-rend-synap-karady5115704?ysclid=mm8vs3624f801535364 (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

40. Фатих Әмирхан. «Спектакль алдыннан» // 28 октябрь, 2023 ел // URL: https://yummymusic.timepad.ru/event/2618323/ (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)

41. «Чаткылар» документаль спектаклендә 6 төрле һөнәр иясе һәм 2 студент уйнаячак // 20 декабрь, 2028 ел // URL: https://tatar-inform.tatar/news/chatkylar-dokumental-spektaklend-6-t-rle-n-riyase-m-2-student-uynayachak-5481379?ysclid=mm8vtgpq3t755809054 (мөрәҗәгать итү вакыты 22.01.2026)